'Kente karşı suç işlenmiştir!'

Bursa'da Türkiye'nin ilk yerli çamaşır ve bulaşık makina fabrikası olan Tolon Fabrikası yıkıldı.

TMMOB Makina Mühendisleri Odası Bursa Şube Başkanı İbrahim Mart, MMO Bursa Yönetim Kurulu Üyesi Feridun Tetik yıkım yerinde incelemelerde bulundular.

MMO Bursa Şube Başkanı İbrahim Mart yaptığı açıklamada, “1950'li yıllarda Bursa ve ülke sanayisine önemli katkıları olan ve ilk yerli çamaşır ve bulaşık makinasının üretildiği Tolon Fabrikası'nın yıkılmasına değil karar vermek tanıklık etmek bile üzüntü verici ve düşündürücüdür” ifadelerini kullandı.

Mart, “Bursa'da Merinos Fabrikası, Gemlik Suni İpek Fabrikası, İpek İş Fabrikası gibi Cumhuriyet Dönemi değerlerinin önce üretimi durdurulmuş, bugün Tolon Fabrikası'na da olduğu gibi ya yıkılmış ya da üretim dışı amaçlarda kullanılmak üzere dönüştürülmüştür” dedi.

YAPMAK, ÜRETMEK ZORDUR, YIKMAK KOLAY

Mart, yıkım kararları ile proje uygulamalarının, proje demokrasisinden uzak ve çoğunlukla hatalı olduğunu vurguladı. Verilen hatalı kararlarla kente karşı suç işlendiğini ifade etti.

Mart, “ Kent ve ülke yöneticilerini değerlerimize sahip çıkmaya, hatalı uygulamalardan vazgeçmeye çağırıyoruz” dedi.

Ülkemizdeki ilk yerli üretim çamaşır ve bulaşık makinesi 1950 yılında Bursa'da Kamil Tolon'un sahibi olduğu Tolon Fabrikası'nda üretilmiştir.

Hukuk Fakültesi mezunu olan Tolon, bilgi ve kültürüyle yeni oluşumlar yaratabilme gücüne sahiptir. Türkiye'de birçok makinenin ilkini, ilk yerli üretimlerini, kendi tasarımlarıyla Kamil Tolon gerçekleştirir. 1945 yılında Türkiye’nin ilk dokuma tezgahını, bobin sarma ve çözgü makinesini tasarlayıp, üretmiştir.

1948 yılında Kamil Tolon Türkiye'nin ilk biçer-döverini üretir. Onu 1949'da ilk santrifüjlü su pompası takip eder. 1952 yılında Türkiye'nin ilk elektrik motorunu(0.35 kw-35 kvv) arası güçlerde tasarlayıp, üretimini fabrikasında gerçekleştirmiştir. Tolon 1960 yılında 100 kişilik lojmanı, 7 bin metrekare kapalı alanı bulunan Bursa'daki Sıcaksu'nun karşısındaki Demiryolu Altı diye tabir edilen daha sonradan tabakhanelerin olduğu bölgedeki modern fabrikasına taşınır. Büyük bir ileri görüşe sahip olan Kamil Tolon ürettiği ürünlerinin 1953 yılından itibaren o dönemki adıyla İhtira Beratı'nı yani patent hakkını da almayı ihmal etmez. Bir buluş adamı olan Kamil Tolon, Buluş Adamları Derneği'nin de kurucu üyelerindendir.